12px13px15px17px
Tarix:04/05/16

Alimlər həssas protez əli təkmilləşdirməyə nail olublar

ABŞ tədqiqatçıları insana nəyə toxunduğunu hiss etməyə imkan verən bionik protez əl hazırlayaraq sınaqdan keçiriblər. Bu barədə “IEEE Spectrum” jurnalında Keys-Uestern Universitetinin funksional əsəb interfeysləri laboratoriyasının rəhbəri Dastin Tayler məlumat verib.

“ICTnews” Elektron Xəbər Xidməti “N+1” resursuna istinadən yazır ki, bu məqsədlə laboratoriya əməkdaşları adi bionik protezi toxunuşu hiss edən sensor sistemi ilə təchiz ediblər. Bunun üçün sınaqda iştirak edən könüllülərin bazu önünə bayır tərəfdən iri əsəb sistemlərini, o cümlədən dirsək, mil sümüyü və əlin orta sümüyünü (N.medianus) əhatə edən xüsusi hazırlanmış düz elektrod manjetlər quraşdırılıb. Bu manjetlərin hər birində ayrıca stimulyasiya kanalı ilə əlaqəli səkkiz kontakt nöqtə yerləşib.

Bildirilir ki, protezin müxtəlif hissələrinə toxunuşa reaksiya verən ötürücülər quraşdırılıb. Onlar kompüter vasitəsilə implantasiya olunan elektrodlarla ötürücülərdən daxil olan informasiyanın sinir sisteminə müxtəlif kanallarla ötürülməsi üçün birləşdirilib.

Sistemin çoxillik sınaqlar və sazlanması nəticəsində könüllü İqor Spetik protezin köməyi ilə, məsələn, gözləri bağlı halda albalını budaqcıqlardan ayırmaq kimi incə hərəkətləri yerinə yetirə bilib. O, buna toxunuşu hiss edən sensor sistemi söndürülmüş vəziyyətdə 34 faiz halda nail olub, işlək vəziyyətdə isə uğurlu hərəkətlərin sayı 93 faiz təşkil edib. İ.Spetikin sözlərinə görə, o sistem sayəsində protezi alət kimi deyil, öz əli kimi hiss edir.  

Funksionallığına görə maksimum dərəcədə insan əlini xatırladan protez üzərində işlər 2012-ci ildən universitetdə və bir neçə klinik elmi mərkəzlərdə aparılır. D.Taylerin sözlərinə görə, bununla belə, texnologiya hələ mükəmməl deyil.

Hazırda laboratoriya elektrod sayı dörd dəfə çox olan implantasiya edilən yeni nəsil manjetlərin yaradılması ilə məşğuldur. Bu, təkcə hissiyyatlı deyil, həm də temperatur, ağrı, əzələlərin vəziyyətini hiss etmə kimi geniş hiss spektrinin ötürülməsi üçün lazımdır. Lakin başlıca vəzifə sistemi kənar kompüterə naqilsiz qoşulma olmadan tam implantasiya edilən hala gətirməkdir.

Laboratoriya rəhbəri qeyd edib ki, bunu etmək heç də asan deyil, çünki sistem 16 qeyd və 96 stimulyasiya kanalına malik olmaqla insan əlinə implantasiya edilərək illərlə işləməlidir. Buna baxmayaraq mütəxəssislər sistemin işlək avtonom prototipini 2019-cu ilədək yaratmağı planlaşdırırlar.

Nizam Nuriyev 






Baxış sayı: 362

© İstifadə edilərkən İctnews-a istinad olunmalıdır

Facebook Google Favorites.Live BobrDobr Delicious Twitter Propeller Diigo Yahoo Memori MoeMesto






04 İyun 2020

04/06/20
“Apple” şirkəti ABŞ-da etirazlar zamanı oğurlanmış “iPhone” smartfonlarını bloklayıb

“Apple” şirkəti ABŞ-da iğtişaşlar zamanı soyğunçular tərəfindən oğurlanmış smartfonları bloklayır. Bu haq

04/06/20
“Zoom” müxtəlif ölkələrin təhlükəsizlik qüvvələri ilə əməkdaşlıq etmək niyyətini açıqlayıb

“Zoom” müxtəlif ölkələrdə təhlükəsizlik qüvvələri ilə əməkdaşlıq etmək niyyətini açıqlayıb. Şirkətin əsas

04/06/20
Yeni “Nokia” televizoru nümayiş olunub

Bu gün 43 düym diaqonallı yeni “Nokia Smart TV” modelinin təqdimatı keçirilib.

04/06/20
“Lenovo Chromebook Flex 3i” noutbukunun ekranı 360 dərəcə dönür

“Lenovo” şirkəti “Chrome OS” əməliyyat sisteminin idarəetməsi ilə işləyən “Chromebook Flex 3i” adlı

04/06/20
“Samsung” şirkəti “5G” dəstəkli smartfonlar üçün yeni “OLED” ekran təqdim edib

“Samsung Display” şirkəti məxsusi olaraq beşinci nəsil mobil rabitə şəbəkələrini (5G) dəstəkləyən smartfo

04/06/20
“Chromium” mühərrikinə əsaslanan yeni “Microsoft Edge” brauzeri “Windows 10” istifadəçilərinə əlçatan olub

Hələ 2015-ci ildə təqdim edilmiş “Microsoft Edge” brauzeri uzun müddət “Internet Explorer”in yeni tərtiba

04/06/20
“Samsung Galaxy Note 20 Ultra” modelinin ilk fotoşəkilləri dərc edilib

“SM-N986U” model nömrəli “Samsung” smartfonu bu yaxınlarda “Bluetooth SIG” təşkilatında sertifikasiyada

03 06 2020

03/06/20
2020-ci ildə fərdi kompüter və planşetlərin qlobal tədarük həcmi 7% azalacaq

“Canalys”in analitiklərinin proqnozuna görə, 2020-ci ildə fərdi kompüter və planşetlərin qlobal tədarük h

03/06/20
“5G” dəstəkli “Honor” smartfonları təqdim olunub

“Honor” brendi Çində beşinci nəsil mobil rabitə şəbəkəsini (5G) dəstəkləyən “Honor Play 4” və

03/06/20
Dünya fərdi kompüter və planşetlər bazarında azalma gözlənilir

“Canalys” şirkəti bu il dünya fərdi kompüter və planşetlər bazarında kəskin azalmanı proqnozlaşdıraraq bu

03/06/20
“Facebook” köhnə nəşrləri "toplu" şəkildə silməyə imkan verib

“Facebook” sosial şəbəkəsi tərəfindən hazırlanmış alət vasitəsilə istifadəçilər öz hesablarından rəqəmli

03/06/20
“Android” üçün təhlükəli proqramlar aşkar edilib

“Google Play Store” internet mağazasında “Android” sistemi ilə işləyən qurğular üçün nəzərdə tutulmuş iki mob

03/06/20
Orta qiymət sinfinə məxsus ən güclü smartfonların reytinqi tərtib edilib

Mobil qurğuların məhsuldarlığını qiymətləndirmək üçün nəzərdə tutulmuş “AnTuTu” proqramının yaradıcıları

03/06/20
Şotlandiyada “Covid-19” testləri dronlar vasitəsilə çatdırılacaq

Şotlandiyanın Milli Səhiyyə Xidməti (NHS) və Böyük Britaniyanın “Skyports” şirkəti arasında pilotsuz uçan

03/06/20
“iOS” yeniləməsi “iPhone” və “iPad” qurğularını sıradan çıxarıb

“iPhone” və “iPad” qurğularının istifadəçiləri problemlərlə üzləşiblər.